अर्चना शर्मा
(घोराही १५ दाङ): घोराही केवल एउटा सहरको नाम होइन, यो हाम्रो पहिचान, हाम्रो सम्भावना र हाम्रो साझा भविष्य हो। हामीले कस्तो घोराही निर्माण गर्ने भन्ने कुरा सरकार वा स्थानीय तहको मात्रै जिम्मेवारी होइन। यसका लागि यहाँका प्रत्येक नागरिकको सोच, सहभागिता र सक्रियता आवश्यक हुन्छ। अझ विशेषगरी युवाहरूको सिर्जनशील ऊर्जा, नयाँ सोच, क्षमता र नेतृत्वलाई सही दिशामा परिचालन गर्न सकियो भने घोराहीलाई समृद्ध, व्यवस्थित, आत्मनिर्भर र अवसरयुक्त सहरका रूपमा विकास गर्न सकिन्छ। यही सकारात्मक सोचका साथ अगाडि बढिरहेको ‘घोराही बनाऔँ अभियान’ ले युवाहरूलाई सिर्जनशीलतासँग जोड्ने प्रयास गरिरहेको छ।
आजको युवा केवल रोजगारी खोज्ने जनशक्ति होइन, ऊ रोजगारी सिर्जना गर्न सक्ने शक्ति पनि हो। प्रविधि, शिक्षा, उद्यमशीलता, कला, खेलकुद, कृषि, पर्यटन, सञ्चारलगायतका क्षेत्रमा युवाहरूले नयाँ सम्भावनाको खोजी गरिरहेका छन्। तर उनीहरूको प्रतिभालाई सही अवसर, मार्गदर्शन र प्रोत्साहन आवश्यक छ। युवाको ऊर्जा सही ठाउँमा प्रयोग हुन सकेन भने निराशा, बेरोजगारी र विदेश पलायन बढ्न सक्छ। त्यसैले युवालाई दोष दिनेभन्दा उनीहरूका सम्भावनालाई पहिचान गरेर सिर्जनात्मक काममा जोड्नु आजको आवश्यकता हो।
घोराहीमा पर्याप्त सम्भावना छन्।
कृषि उत्पादनदेखि पर्यटन, उद्योग, शिक्षा, खेलकुद, सूचना प्रविधि र साना तथा मझौल उद्यमसम्मका क्षेत्रमा नयाँ पुस्ताले काम गर्न सक्छ। यहाँका युवाले स्थानीय स्रोत र साधनलाई प्रयोग गरेर आफ्नै ठाउँमा उद्यम सञ्चालन गर्न सक्छन्। कृषि उत्पादनको प्रशोधन, स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण, डिजिटल व्यवसाय, पर्यटन प्रवर्द्धन, होमस्टे, हस्तकला, खाद्य उद्योग, सूचना प्रविधि तथा सेवा क्षेत्रमा नयाँ अवसर सिर्जना गर्न सकिन्छ। यसका लागि स्थानीय तह, निजी क्षेत्र, शैक्षिक संस्था र नागरिक समाजबीच सहकार्य आवश्यक छ ।
‘घोराही बनाऔँ अभियान’को मूल भावना पनि यही हो—सकारात्मक सोचलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्दै आफ्नो सहरप्रतिको जिम्मेवारी आफैंले बहन गर्ने। विकास केवल सडक, भवन र भौतिक संरचना निर्माण गर्नु मात्र होइन। विकास भनेको मानिसको सोच परिवर्तन गर्नु, अवसर सिर्जना गर्नु, उत्पादन बढाउनु, शिक्षा र सीपलाई व्यवहारसँग जोड्नु तथा समाजका सबै वर्गलाई समान अवसर उपलब्ध गराउनु हो।
युवाहरूलाई सिर्जनशील बनाउन विद्यालय र कलेज तहदेखि नै वातावरण तयार गर्नुपर्छ। विद्यार्थीलाई केवल परीक्षामुखी शिक्षामा सीमित नराखी उनीहरूको रुचि र क्षमताअनुसार सीप, प्रविधि, खेलकुद, कला, उद्यमशीलता र सामाजिक सेवासँग जोड्नुपर्छ। एउटा विद्यार्थीले पढाइसँगै कुनै सीप सिक्न पायो भने भविष्यमा उसले जागिर खोज्ने मात्र होइन, आफैं रोजगारी सिर्जना गर्ने सम्भावना पनि बढ्छ। त्यसैले घोराहीको शिक्षालाई उत्पादन र सीपसँग जोड्ने अभियान आवश्यक छ।
त्यस्तै, युवाहरूलाई खेलकुदसँग जोड्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। खेलकुदले अनुशासन, नेतृत्व, सहकार्य र आत्मविश्वास विकास गर्छ। घोराहीमा पर्याप्त खेल प्रतिभा छन्। ती प्रतिभालाई प्रशिक्षण, पूर्वाधार र अवसर उपलब्ध गराउन सकियो भने राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा समेत घोराहीका युवाले आफ्नो पहिचान बनाउन सक्छन्। सिर्जनशील युवा भनेको केवल पुस्तक वा कम्प्युटरमा सीमित युवा होइन; खेल मैदानमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने, समाजसेवामा सक्रिय हुने, कला र संस्कृतिको संरक्षण गर्ने तथा नयाँ व्यवसाय सुरु गर्ने युवा पनि सिर्जनशील युवा हो।
घोराहीको समृद्धिका लागि वातावरण संरक्षण र हरित विकासलाई पनि प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ। युवाहरूलाई वृक्षरोपण, सरसफाइ, नदी तथा जलस्रोत संरक्षण, सार्वजनिक स्थानको संरक्षण र वातावरणीय सचेतनामा सहभागी गराउन सकिन्छ। आफ्नो सहरलाई सफा, हराभरा र सुन्दर बनाउने जिम्मेवारी स्थानीय सरकारको मात्र नभई नागरिकको पनि हो। ‘मेरो सहर, मेरो जिम्मेवारी’ भन्ने भावना प्रत्येक युवामा विकास गर्न सकियो भने परिवर्तन अझ प्रभावकारी बन्न सक्छ।
यस अभियानमा म अर्चना शर्मा युवाहरूलाई सिर्जनशीलतासँग जोड्ने उद्देश्यसहित ‘घोराही बनाऔँ अभियान’लाई साथ दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु । समाज परिवर्तन कुनै एक व्यक्तिले मात्र गर्न सक्दैन। धेरै व्यक्तिको सकारात्मक सोच र निरन्तर प्रयासबाट मात्रै अभियानले व्यापक रूप लिन सक्छ।
आज घोराहीलाई गाली गर्नेभन्दा घोराही निर्माणमा योगदान गर्ने पुस्ताको आवश्यकता छ। समस्या देखाउनु आवश्यक छ, तर समाधानका लागि आफूले के गर्न सक्छु भन्ने प्रश्न अझ महत्वपूर्ण छ। आफ्नो टोल सफा राख्ने, स्थानीय उत्पादन प्रयोग गर्ने, युवालाई प्रोत्साहित गर्ने, नयाँ व्यवसायलाई सहयोग गर्ने, सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षण गर्ने र सकारात्मक विचारलाई प्रवर्द्धन गर्ने जस्ता साना कामले पनि ठूलो परिवर्तनको आधार तयार गर्न सक्छ।
समृद्ध घोराही निर्माणका लागि राजनीतिक विचारभन्दा माथि उठेर साझा उद्देश्यमा एकताबद्ध हुनुपर्ने समय आएको छ। सकारात्मक सोच, सिर्जनशील युवा, गुणस्तरीय शिक्षा, रोजगारी र उद्यमशीलता, हरित विकास तथा समावेशी सहभागितालाई आधार बनाएर अघि बढ्न सकियो भने घोराहीलाई सम्भावनाको सहर बनाउन सकिन्छ।
अन्ततः घोराहीको भविष्य यहाँका युवाको हातमा छ। युवाको ऊर्जा, ज्ञान, सीप र सिर्जनशीलतालाई सही दिशामा परिचालन गर्न सकियो भने घोराही केवल विकसित सहर बन्ने छैन, आत्मनिर्भरता, सिर्जनशीलता र सकारात्मक नागरिक सहभागिताको नमुना सहर बन्न सक्छ। त्यसैले अब सोच बदलौं, हातेमालो गरौं र आफ्नो सहरको भविष्य आफैं निर्माण गर्ने अभियानमा सहभागी बनौं। सकारात्मक सोचौं, एकजुट बनौं, समृद्ध घोराही बनाऔँ।