अछामको पञ्चदेवल विनायक नगरपालिकास्थित पञ्चदेवल क्याम्पसको भवन निर्माणका लागि विनियोजित बजेट र ठेक्का प्रक्रियालाई लिएर सुरु भएको विवादले उग्र रूप लिएको छ। क्याम्पस व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष टंक बहादुर धामीले नगरपालिकालाई लेखिएका आधा दर्जन आधिकारिक पत्रहरू सार्वजनिक गरेपछि यो विवाद अब 'प्रमाणको लडाइँ' मा परिणत भएको छ।
विवादको सुरुवात र अध्यक्ष धामीको आरोप
क्याम्पस व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष टंक बहादुर धामीले संघीय सरकारबाट प्राप्त १ करोड १ लाख र नगरपालिकाको साझेदारी सहितको १ करोड ५२ लाख रुपैयाँ बजेट फ्रिज गराउन खोजिएको भन्दै सार्वजनिक रूपमा प्रश्न उठाउनुभएको छ। उहाँले नगरपालिकाले जानाजानी टेन्डर प्रक्रिया रोकेको आरोप लगाउँदै भन्नुभएको छ, "उपयुक्त समय नमिलेर हो कि, सेटिङ नमिलेर हो वा कसैले व्यक्तिगत स्वार्थका लागि रोकेको हो? यसको जवाफ जनताले पाउनुपर्छ।"
अध्यक्ष धामीले २०८२ फागुन ५, चैत २ र चैत २६ गते नगरपालिकालाई पठाइएका आधिकारिक पत्रहरू सार्वजनिक गर्दै भन्नुभएको छ कि क्याम्पसले पटक-पटक लिखित ताकेता गर्दा पनि नगरपालिका मौन बस्यो। उहाँले थप दाबी गर्नुभएको छ, "हामीसँग जिम्मेवार व्यक्तिहरूको भोइस रेकर्ड सुरक्षित छ। इन्जिनियरले इस्टिमेट तयार गरिसक्दा पनि मेयरलाई भेट्न दबाब दिनुको अर्थ के हो?"
मेयर चलाउनेको कानुनी स्पष्टीकरण
नगर प्रमुख अम्बिका चलाउनेले भने यो विवादलाई कानुनी र प्राविधिक विषय भएको बताउनुभएको छ। उहाँका अनुसार यो कुनै नयाँ योजना नभई २०७९ सालदेखि सुरु भएको 'बहुवर्षीय' र 'क्रमागत' योजना हो। ४ करोड ८० लाखको कुल लागतमा ठेक्का भइसकेको योजनामा नयाँ ठेक्का लगाउन नपाइने उहाँको तर्क छ।
मेयर चलाउनेले स्पष्ट पार्नुभएको छ, "समपुरक अनुदान कार्यविधि २०७७ अनुसार एकपटक ठेक्का भइसकेपछि सोही कामको बाँकी रकमका लागि नयाँ टेन्डर गर्न मिल्दैन। ठेकेदारले समयमा काम नसक्दा बजेट फिर्ता हुने अवस्था आएको हो। हामीले यसलाई आगामी वर्षका लागि पुनः माग गरिसकेका छौँ।" उहाँले क्याम्पसको जग्गा व्यवस्थापनदेखि छात्रवृत्तिसम्म नगरपालिकाले ठुलो योगदान गरेको दाबी समेत गर्नुभएको छ।
'क्रेडिट वार' र राजनीतिक मोड
यसैबीच, नेकपा (माओवादी केन्द्र) का नेता धरम राज तिमिल्सिनाले यो भवन निर्माणको योजना तत्कालिन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड', पूर्वमन्त्री अक्कल बहादुर रावल र अध्यक्ष टंक धामीको पहलमा आएको भन्दै यसको 'जस' लिने होडमा नगरपालिकाले काम रोकेको सङ्केत गर्नुभएको छ। उहाँले भन्नुभएको छ, "हामीले गर्यौँ भन्नु तर काम अघि नबढाउनुले अनेक प्रश्न उब्जाएको छ।"
के भन्छन् आधिकारिक पत्रहरू?
सार्वजनिक भएका पत्रहरूमा क्याम्पस प्रमुख विनिता कुमारी अधिकारी र अध्यक्ष धामीले नगरपालिकालाई भवनको तला थप गर्न र संघीय सांसद अनुदान कोषको रकम परिचालन गर्न पटक-पटक लिखित आग्रह गरेको देखिन्छ। पत्रहरूले के पुष्टि गर्छन् भने क्याम्पस प्रशासन र नगरपालिका बीचको समन्वयमा ठुलो खाडल छ।
निष्कर्ष
एकातिर क्याम्पस प्रशासन "बजेट फ्रिज हुन लाग्यो, तुरुन्त टेन्डर गर" भन्दै पत्र र रेकर्डसहित आक्रामक देखिएको छ भने, अर्कोतिर नगरपालिका "कानुनी रूपमा नयाँ टेन्डर सम्भव छैन" भन्दै बचाउ गरिरहेको छ। यो खिचातानीले गर्दा अन्ततः विद्यार्थीहरूको भविष्य र शैक्षिक पूर्वाधार निर्माण भने अन्योलमा परेको छ।
- विशेष रिपोर्ट, ASN News Nepal