निर्वाचन अपडेट: मौन अवधि सुरु, अब मतदाताको परीक्षा

प्रतिनिधि सभा तथा प्रदेश सभा निर्वाचन (वा स्थानीय तह निर्वाचन, सन्दर्भ अनुसार) का लागि तोकिएको प्रचारप्रसारको समय सकिएसँगै सोमबार मध्यराति १२ बजेदेखि 'मौन अवधि' लागू भएको छ। आज मंगलबार दिनभर र भोलि मतदानको दिनसम्म यो अवधि कायम रहनेछ।

निर्वाचन आयोगका अनुसार, मतदान सुरु हुनुभन्दा ४८ घण्टा अगाडिदेखि सुरु हुने यो समयलाई निर्वाचनको 'स्थिर समय' (Silent Period) भनिन्छ। यस समयमा मतदाताले कुनै पनि बाह्य प्रभावबिना, शान्त र निष्पक्ष वातावरणमा आफ्नो उम्मेदवार छनोट गर्न सकुन् भन्ने उद्देश्य राखिएको छ।

आयोगले जारी गरेको निर्वाचन आचारसंहिता अनुसार, मौन अवधिमा निम्न कार्यहरू गर्न कडा प्रतिबन्ध लगाइएको छ:

चुनावी प्रचारप्रसार: राजनीतिक दल वा उम्मेदवारको पक्ष वा विपक्षमा र्‍याली, आमसभा, कोणसभा, गोष्ठी वा कुनै पनि प्रकारको छलफल गर्न पाइने छैन।

डिजिटल र सामाजिक सञ्जाल: फेसबुक, ट्विटर (X), टिकटक, इन्स्टाग्राम, भाइबर जस्ता सामाजिक सञ्जालबाट समेत मत माग्न वा उम्मेदवारको प्रचार, फोटो शेयर वा कुनै पनि सामग्री पोस्ट गर्न पाइने छैन।

एसएमएस र फोन: मोबाइल एसएमएस (SMS) वा फोन कल मार्फत मत माग्न वा प्रचार गर्न पाइँदैन।

प्रचार सामग्री हटाउने: मतदान केन्द्रको ३०० मिटर वरिपरि राखिएका चुनावी चिन्ह, झण्डा र ब्यानरहरू अनिवार्य रूपमा हटाइएको हुनुपर्नेछ।

नयाँ आश्वासन र प्रलोभन: उम्मेदवार वा दलले मतदातालाई प्रभाव पार्ने गरी कुनै पनि नयाँ घोषणा, आर्थिक प्रलोभन वा आश्वासन दिन पाउने छैनन्।

मौन अवधि सुरु भएदेखि सञ्चार माध्यम (रेडियो, टेलिभिजन, पत्रपत्रिका र अनलाइन पोर्टल) ले कुनै पनि उम्मेदवार वा राजनीतिक दलको पक्ष वा विपक्षमा विज्ञापन, समाचार वा चुनावी कार्यक्रम प्रसारण गर्न पाउने छैनन्।

निर्वाचन आयोगले मौन अवधिको सूक्ष्म अनुगमनका लागि विशेष टोली र सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेको छ। आचारसंहिता उल्लंघन गर्ने जोसुकैलाई निर्वाचन ऐन बमोजिम भारी जरिवानादेखि उम्मेदवारी रद्दसम्मको कडा कारबाही हुने आयोगले स्पष्ट पारेको छ। मतदाता आफैँले पनि यो समयलाई विवेकपूर्ण निर्णय लिने अवसरको रूपमा लिनुपर्नेछ।